İmplant Tedavisi Kimlere Uygulanabilir?

Eksik dişlerin tamamlanmasında implant tedavisi günümüzde sık değerlendirilen seçeneklerden biridir. Buna rağmen internet aramalarında en sık karşılaşılan sorulardan biri 'implant kimlere yapılmaz' biçimindedir. Bu sorunun tek cümlelik bir yanıtı yoktur; çünkü implant uygunluğu hazır bir liste üzerinden değil, kişinin ağız içi ve genel sağlık durumunun bir bütün olarak değerlendirilmesiyle belirlenir.

Genel sağlık durumu, çene kemiğinin hacmi, diş eti sağlığı, yaş, sigara kullanımı ve bazı ilaçlar bu değerlendirmenin başlıca başlıklarıdır. Önemli olan nokta şudur: bu başlıkların çoğu bir 'engel' değil, planlamayı şekillendiren birer değerlendirme konusudur. Tedavinin muayeneden protez teslimine uzanan adımları implant tedavi süreci yazısında ele alınmıştır; bu yazı ise uygunluk değerlendirmesine odaklanmaktadır. İçerik bilgilendirme amaçlıdır; kişiye özel değerlendirme ancak muayene ile yapılır.

Uygunluk Nasıl Değerlendirilir?

İmplant planlaması klinik muayene ile başlar. Eksik dişin bulunduğu bölge, komşu dişler, kapanış ilişkisi ve diş etlerinin durumu incelenir; gerekli görüldüğünde üç boyutlu görüntüleme ile çene kemiğinin hacmi, yoğunluğu ve sinüs ya da sinir gibi anatomik komşulukları değerlendirilir. İmplant cerrahisi öncesindeki bu hazırlık, hangi bölgeye nasıl bir planla yaklaşılacağını belirler.

Bu değerlendirmenin amacı kişiyi 'uygun' ya da 'uygun değil' biçiminde etiketlemek değildir. Bazı durumlarda doğrudan planlamaya geçilebilir; bazı durumlarda ise önce hazırlayıcı bir işlem, ek tetkik veya ilgili tıp hekimiyle görüş alışverişi gerekebilir. Karşılaşılan başlıkların büyük bölümü, tedaviyi gündemden düşüren bir sonuç değil, zamanlamayı ve planı etkileyen birer etkendir.

Genel Sağlık Durumu ve Kullanılan İlaçlar

İmplant yerleştirilmesi cerrahi bir işlem olduğundan, genel sağlık durumu planlamanın doğal bir parçasıdır. Kontrol altındaki kronik hastalıklar çoğu zaman tek başına planı değiştirmez; buna karşılık kontrolsüz seyreden diyabet gibi tablolar, yara iyileşmesini ve implant çevresindeki dokuların davranışını etkileyebileceği için ek değerlendirme gerektirir. Böyle durumlarda diş hekimi, gerektiğinde ilgili tıp hekimiyle iletişim kurarak zamanlamayı birlikte planlayabilir.

Kemik yapım-yıkım dengesini etkileyen bazı ilaçlar da (örneğin osteoporoz tedavisinde kullanılan kemik ilaçları) çene kemiğindeki iyileşme sürecini etkileyebilir. Bu ilaçları kullanan kişilerde implant tedavisi kendiliğinden gündemden düşmez; ilacın türü, dozu ve kullanım süresi dikkate alınarak, ilacı düzenleyen hekimle iş birliği içinde karar verilir. Kullanılan tüm ilaçların muayene sırasında eksiksiz paylaşılması bu nedenle önem taşır.

Çene Kemiğinin Hacmi ve Kalitesi

İmplantın çene kemiği içinde öngörülen konumda tutunabilmesi için bölgede yeterli kemik hacmi bulunması gerekir. Uzun süredir eksik olan dişler, geçirilmiş diş eti hastalığı veya çekim sonrasında kemiğin doğal olarak hacim kaybetmesi gibi nedenlerle bu hacim azalmış olabilir. Kemiğin durumu görüntüleme ile değerlendirilir.

Kemik hacminin yetersiz bulunması, implant seçeneğini tek başına ortadan kaldırmaz. Eksikliğin yerine ve miktarına göre kemik greftleme ya da üst çenede sinüs tabanının yükseltilmesi (sinüs lifting) gibi hazırlayıcı işlemler değerlendirilebilir. Bu işlemlerin gerekip gerekmediği ve nasıl planlanacağı, bölgenin yapısına göre hekim tarafından belirlenir.

Diş Eti Sağlığı

İmplant çevresindeki dokuların sağlığı, doğal dişleri çevreleyen diş eti sağlığıyla yakından ilişkilidir. Ağızda aktif bir diş eti hastalığı varken yerleştirilen implantın çevre dokuları da benzer iltihabi süreçlerden etkilenebilir. Bu nedenle diş eti sağlığı, implant planlamasında başlı başına bir değerlendirme başlığıdır.

Aktif diş eti hastalığı saptandığında çoğu zaman önce periodontal tedavi tamamlanır ve ağız bakım alışkanlıkları gözden geçirilir; implant planlaması bu zeminin sağlanmasının ardından yapılır. Bu sıralama bir gecikme gibi görünse de implant çevresindeki dokuların uzun dönem sağlığı açısından önem taşır.

Yaş ve Sigara Kullanımı

Genç bireylerde çene kemiklerinin büyüme ve gelişimi henüz tamamlanmamış olabilir; gelişim sürerken yerleştirilen bir implant, çene büyümesine eşlik edemeyeceği için komşu dişlerle konum uyumunu koruyamayabilir. Bu nedenle implant planlaması genellikle büyüme ve gelişimin tamamlanmasından sonra gündeme alınır. İleri yaş ise tek başına bir değerlendirme başlığı oluşturmaz; belirleyici olan takvim yaşından çok genel sağlık durumudur.

Sigara kullanımı yara iyileşmesini, diş eti dokularını ve implant çevresindeki kemiğin davranışını etkileyebilen etkenlerden biridir; bu konu sigaranın diş eti sağlığına etkisi yazısında ayrıntılı ele alınmıştır. Sigara içen kişilerde implant tedavisi gündemden düşmez; ancak olası etkiler muayene sırasında konuşulur ve sürece özgü öneriler kişiye göre planlanır.

Değerlendirme

Bu yazıda ele alınan başlıkların hiçbiri tek başına kesin bir sonuç doğurmaz; hangi etkenin ne ölçüde belirleyici olduğu kişiden kişiye değişir. Aynı tanıya sahip iki kişide bile kemik yapısı, ağız bakımı ve genel sağlık tablosu farklı olabileceğinden, uygunluk kararı muayene, görüntüleme ve gerektiğinde tıbbi görüş alınarak hekim tarafından verilir.

Bu içerik genel bilgilendirme amacıyla hazırlanmıştır ve kişiye özel değerlendirmenin yerini tutmaz; kesin bilgi için hekiminize danışınız.