Diş Hekimliği Terimleri Sözlüğü
Periodontoloji ve ağız cerrahisinde sık geçen terimlerin bilgilendirme amaçlı tanımları. Muayenede duyduğunuz bir terimi burada arayabilir, ilgili tedavi ve yazılara geçebilirsiniz.
59 terim
A
- Abutment (dayanak)dayanak · implant üstü parçaİmplant vidası ile üzerine yapılacak kron veya protez arasındaki bağlantıyı sağlayan ara parçadır.
- Alveolar kretalveol kemiği · kretDişleri taşıyan, çene kemiğinin diş sıraları boyunca uzanan çıkıntılı bölümüdür.
- Anında yüklemeaynı gün implant · immediate loading · hemen yüklemeİmplant yerleştirildikten sonraki kısa süre içinde üzerine geçici bir protez uygulanmasıdır; kalıcı protez iyileşme tamamlandıktan sonra yapılır.
- Apikal rezeksiyonkök ucu rezeksiyonu · apektomiDiş kökünün ucundaki iltihaplı dokunun ve kök ucunun küçük bir bölümünün cerrahi olarak uzaklaştırılmasıdır.
- Ataşman kaybıklinik ataşman kaybı · bağlantı kaybıDişi çevre dokulara bağlayan periodontal ataşmanın, mine-sement sınırından ölçülen kayıp miktarıdır.
B
- Bağ dokusu greftisubepitelyal bağ dokusu grefti · connective tissue graftDamak bölgesinden alınan bağ dokusunun, diş eti çekilmesi olan bölgeye yerleştirilmesiyle uygulanan greft yöntemidir.
- Bariyer membranmembran · bariyer örtüGreft uygulanan bölgeyi örterek yumuşak doku hücrelerinin kemik boşluğuna girmesini engelleyen ince örtü materyalidir.
- Biyolojik genişliksuprakrestal doku ataşmanıDiş eti oluğunun tabanı ile alveol kemiğinin tepesi arasında kalan, epitel ve bağ dokusu ataşmanından oluşan bölgedir.
- Bruksizmdiş sıkma · diş gıcırdatmaDişlerin isteğe bağlı olmayan biçimde sıkılması veya gıcırdatılmasıyla seyreden çiğneme kası aktivitesidir.
D
- Dental implantAyrıntılı sayfadiş implantı · implantKaybedilen dişin kökü yerine çene kemiğine yerleştirilen, titanyum esaslı biyouyumlu vida.
- Dentigeröz kistfolliküler kistSürmemiş bir dişin kronunu çevreleyen folikül dokusundan gelişen, çene kemiği içinde görülen kist türüdür.
- Dentin hassasiyetiAyrıntılı sayfadiş hassasiyetiAçığa çıkmış dentin yüzeyinin sıcak, soğuk, tatlı veya dokunma uyaranlarına kısa süreli keskin ağrıyla yanıt vermesi.
- Detartraj (diş taşı temizliği)Ayrıntılı sayfadiş taşı temizliği · scalingDiş yüzeylerinde ve diş eti kenarında biriken diş taşının uygun aletlerle uzaklaştırılması işlemi.
- Diş çürüğü (karyes)karyes · çürükBakteri plağındaki mikroorganizmaların ürettiği asitlerin diş sert dokularında yol açtığı ilerleyici mineral kaybıdır.
- Diş eti apsesiAyrıntılı sayfaperiodontal apseDiş eti veya destek dokularda iltihabi içeriğin bir boşlukta toplanmasıyla ortaya çıkan, ağrı ve şişlikle seyredebilen tablo.
- Diş eti çekilmesiAyrıntılı sayfagingival resesyon · resesyonDiş eti kenarının kök yüzeyini açıkta bırakacak biçimde apikale doğru yer değiştirmesi.
- Diş eti papiliinterdental papil · diş arası diş etiİki komşu dişin arasını dolduran, üçgen biçimli diş eti bölümüdür.
- Diş mobilitesidişte sallanma · mobiliteBir dişin normal fizyolojik sınırların ötesinde hareket edebilmesi durumudur.
- Diş taşı (kalkulus)kalkulus · tartarDiş yüzeyinde kalan bakteri plağının tükürükteki minerallerle sertleşmesiyle oluşan, fırçalamayla çıkmayan birikimdir.
F
- Flep operasyonuperiodontal flep · açık küretajDiş etinin kontrollü biçimde kaldırılarak kök yüzeyine ve kemiğe doğrudan görüş sağlandığı periodontal cerrahi yöntemdir.
- Frenektomifrenilum operasyonu · bağ kesmeDudak, yanak veya dil ile diş eti arasındaki bağ dokusu bandının (frenilum) cerrahi olarak düzenlenmesidir.
- Furkasyon lezyonufurkasyon tutulumu · kök ayrım bölgesiÇok köklü dişlerde köklerin ayrıldığı bölgede periodontal destek dokunun kaybedilmesidir.
G
- Gingivektomidiş eti kesimiFazla veya büyümüş diş eti dokusunun cerrahi olarak uzaklaştırılması işlemidir.
- Gingivitisdiş eti iltihabıDiş eti dokusuyla sınırlı kalan, destek kemikte kayba yol açmamış iltihabi durumdur.
- Gingivoplastidiş eti biçimlendirmeDiş eti dokusunun, doku uzaklaştırmaktan çok biçim ve kontur düzeltmesi amacıyla yeniden şekillendirilmesidir.
- Gömülü dişAyrıntılı sayfagömülü yirmilik diş · gömük dişSürme zamanı geçtiği hâlde ağız içinde tam olarak sürememiş, kemik veya diş eti içinde kalmış diş.
H
İ
K
- Kemik greftigreft · kemik tozuEksik veya yetersiz kemik hacminin desteklenmesi için bölgeye yerleştirilen kemik ya da kemik yerine geçen materyaldir.
- Keratinize diş etiyapışık diş eti · keratinize dokuDiş eti kenarından hareketli mukozaya kadar uzanan, dayanıklı ve alttaki kemiğe sıkıca tutunan diş eti bölümüdür.
- Klorheksidinklorheksidin glukonat · antiseptik gargaraAğız içinde bakteri plağının kontrolünde kullanılan, belirli sürelerle önerilen antiseptik etkili maddedir.
- Konik ışınlı bilgisayarlı tomografi (KIBT)KIBT · CBCT · dental tomografi · 3 boyutlu tomografiÇene ve yüz bölgesinin üç boyutlu olarak görüntülenmesini sağlayan, diş hekimliğine özgü tomografi yöntemidir.
- Kök yüzeyi düzleştirme (küretaj)küretaj · subgingival küretaj · root planing · derin temizlikDiş eti altındaki kök yüzeyinden sert eklentilerin ve iltihabi dokunun uzaklaştırıldığı, cerrahi olmayan periodontal tedavi aşamasıdır.
- Kron boyu uzatmaAyrıntılı sayfaklinik kron boyu uzatma · crown lengtheningDişin görünen kısmını uzatmak için diş eti ve gerektiğinde kemik seviyesinin yeniden düzenlendiği cerrahi işlem.
- Kuru soket (alveolit)alveolit · alveoler osteitDiş çekimi sonrası boşlukta oluşan pıhtının erken kaybolmasıyla gelişen, ağrılı iyileşme bozukluğudur.
L
M
- Mine, dentin ve sementdiş sert dokuları · adamantinDişi oluşturan üç sert dokudur: kronu örten mine, gövdeyi oluşturan dentin ve kök yüzeyini kaplayan sement.
- Mukogingival cerrahiperiodontal plastik cerrahi · diş eti estetik cerrahisiDiş eti ve çevresindeki yumuşak dokuların konumunu, kalınlığını ve genişliğini düzenlemeye yönelik cerrahi işlemler bütünüdür.
O
- Odontojenik kistdiş kaynaklı kist · çene kistiDiş gelişimiyle ilgili doku artıklarından köken alan, çene kemiği içinde sıvı veya yarı katı içerikli kese biçimindeki oluşumdur.
- Oklüzal travmakapanış travması · travmatik oklüzyonÇiğneme kuvvetlerinin dişin destek dokularının taşıyabileceğinin ötesine geçmesiyle ortaya çıkan doku yanıtıdır.
- Oral hijyenağız hijyeni · ağız bakımıDiş ve diş eti yüzeylerinde biriken bakteri plağının düzenli olarak uzaklaştırılmasına yönelik günlük bakım uygulamalarıdır.
- Osseointegrasyonkemikle kaynaşma · kemik entegrasyonuİmplant yüzeyi ile canlı kemik dokusu arasında, araya yumuşak doku girmeden kurulan doğrudan yapısal bağlantıdır.
- Otogreft, allogreft ve ksenogreftgreft türleri · greft kaynakları · alloplastik greftKemik greftlerinin kaynağına göre sınıflandırılmasıdır: kişinin kendi kemiği, aynı türden başka bir birey, farklı bir tür ya da sentetik materyal.
P
- Bakteri plağı (biyofilm)dental plak · biyofilm · plakDiş yüzeylerinde oluşan, mikroorganizmaların bir arada yaşadığı yapışkan ve organize bakteri topluluğudur.
- Panoramik radyografipanoramik film · ortopantomografi · OPGÜst ve alt çenenin tamamını tek bir görüntüde gösteren iki boyutlu röntgen tekniğidir.
- Peri-implant mukozitisimplant çevresi mukozitİmplant çevresindeki yumuşak dokuda görülen, destek kemikte kayba yol açmamış iltihabi durumdur.
- Peri-implantitisAyrıntılı sayfaimplant çevresi iltihabıİmplant çevresindeki yumuşak dokuda iltihabın yanı sıra destek kemikte de kayıp görülen ilerlemiş tablo.
- Perikoronitdiş eti kapağı iltihabı · operkulitKısmen sürmüş bir dişin üzerini örten diş eti kapağının altında gelişen iltihabi durumdur.
- Periodonsiyumdiş destek dokuları · periodontal dokularDişi çevreleyen ve yerinde tutan dört dokunun ortak adıdır: diş eti, periodontal ligament, sement ve alveol kemiği.
- Periodontal cepdiş eti cebi · cepDiş ile diş eti arasındaki oluğun, ataşman kaybı sonucu patolojik olarak derinleşmiş hâlidir.
- Periodontitisperiodontal hastalık · diş eti hastalığıİltihabın diş etinin ötesine geçerek destek bağ dokusu ve alveol kemiğinde kayba yol açtığı periodontal hastalıktır.
- Pulpadiş özü · diş siniriDişin ortasındaki boşlukta yer alan, damar ve sinir içeren yumuşak dokudur.
R
S
- Serbest diş eti greftifree gingival graft · serbest gingival greftDamaktan epiteliyle birlikte alınan diş eti dokusunun, keratinize doku genişliğini artırmak için bölgeye yerleştirilmesidir.
- Sinüs liftingAyrıntılı sayfasinüs tabanı yükseltmeÜst çene arka bölgede implant için yetersiz kemik yüksekliği olduğunda sinüs tabanının yükseltildiği cerrahi işlem.
- Soket korumasoket prezervasyonu · çekim soketi korumasıDiş çekiminin hemen ardından boşluğa greft uygulanarak kemik hacmindeki azalmanın sınırlanmasının hedeflendiği işlemdir.
- Sondalama derinliğicep ölçümü · periodontal sondalamaDiş eti kenarından cebin tabanına kadar olan mesafenin periodontal sonda ile milimetre cinsinden ölçülmesidir.
- Sütur (dikiş)dikiş · cerrahi dikişCerrahi işlem sonrasında doku kenarlarının uygun konumda bir arada tutulmasını sağlayan dikiş uygulamasıdır.
Y
Bu içerik yalnızca bilgilendirme amaçlıdır ve hekim muayenesinin yerine geçmez. Süreç ve sonuçlar kişiden kişiye değişir.