Vidalı ile Simante İmplant Üstü Protez Arasındaki Fark

İmplant uygulamasında kemik içine yerleştirilen parça, iyileşme döneminde kemik dokusuyla bütünleşir; bu sürece osseointegrasyon adı verilir. Ağızda görünen üst yapı ise bu parçanın üzerine sonradan bağlanır. Vidalı tasarımda üst yapı, doğrudan implanta ya da implanta bağlanmış bir dayanağa vida ile tutturulur. Vidanın girdiği kanal, üst yapının çiğneme yüzeyinden veya ön bölgede damak yüzünden dışarı açılır ve işlem tamamlandığında bu kanal uygun bir madde ile kapatılır. Bağlantının mekanik olması, üst yapının gerektiğinde vida açılarak yerinden alınabilmesine olanak tanır.

Simante tasarımda ise önce dayanak implanta vida ile bağlanır, ardından üst yapı bu dayanağın üzerine yapıştırıcı ile sabitlenir. Çalışma biçimi doğal diş üzerine kron yapımına benzediği için laboratuvar ve klinik aşamaları birçok hekim için tanıdıktır. Üst yapının yüzeyinde vida kanalı bulunmaz; bütünlüğü bozulmamış bir dış yüzey elde edilir. Buna karşılık bağlantı yapıştırıcıya dayandığı için üst yapının sökülmesi çoğu zaman mümkün olmaz ya da sökme girişimi üst yapının zarar görmesine yol açabilir. Üst yapının hangi malzemeden üretileceği ve kenar konumunun nerede biteceği, tutunma biçiminden ayrı olarak protetik değerlendirmenin kapsamında ele alınan başlıklardır.

İmplant çevresindeki yumuşak doku, doğal dişin çevresindeki dokudan farklı bir bağlantı düzenine sahiptir ve bölgede biriken bakteri plağına karşı iltihabi yanıt gelişebilir. Bu yanıtın yumuşak dokuyla sınırlı kaldığı tablo peri-implant mukozitis olarak adlandırılır; destek kemiğin de etkilendiği tablo için peri-implantitis nedir yazısına bakılabilir. Simante tasarımda üst yapı yerine oturtulurken fazla yapıştırıcı kenarlardan taşar. Kenar diş eti seviyesinin üzerindeyse bu fazlalık doğrudan görülerek temizlenebilir; kenar diş eti kenarının altında kaldığında ise artığın tümüyle uzaklaştırılıp uzaklaştırılmadığını denetlemek güçleşir ve radyografide her zaman ayırt edilemeyebilir. Diş eti kenarında kalan artık madde, bölgedeki iltihabi yanıtı sürdüren bir etken olabilir. Bu nedenle simante tasarımda kenar konumunun planlanması ve uygulama sırasındaki artık denetimi ayrıca önem taşır.

Vidalı tasarımda yapıştırıcı kullanılmadığı için artık madde konusu gündeme gelmez; bunun yerine vida bağlantısının kendisi ve kanalı kapatan maddenin durumu izlenir. Vida bağlantısında zamanla gevşeme görülebilir ve bu durum kontrolde ele alınır. Vidalı tasarımın kontrol dönemindeki bir başka özelliği, üst yapının hekim tarafından yerinden alınabilmesidir: sökülen üst yapının altında kalan dayanak yüzeyi ve çevresindeki diş eti doğrudan görülebilir, temizlenebilir ve gerektiğinde sondalama bulguları daha ayrıntılı değerlendirilebilir. Simante tasarımda bu değerlendirme çoğunlukla üst yapı yerindeyken yapılır. Her iki tasarımda da bölgenin günlük temizliği aynı ölçüde önemlidir; ara yüz fırçası veya benzeri yardımcıların kullanımı ve düzenli kontroller implant sonrası bakım başlığı altında ele alınmaktadır.

Tutunma biçimi tek başına seçilen bir tercih değildir; cerrahi planlama ile protetik planlamanın kesiştiği noktada belirlenir. Vidalı tasarımda vida kanalının nereden çıkacağı implantın açısına ve konumuna bağlıdır. Kanal, arka bölgede çiğneme yüzeyinden çıktığında çoğunlukla sorun oluşturmaz; ön bölgede damak yüzünden çıkması beklenir, kesici kenara ya da dudak tarafındaki yüzeye doğru yöneldiğinde ise görünüm açısından değerlendirme gerektirir. Bu nedenle vidalı tasarımın düşünüldüğü durumlarda implantın yönü, cerrahi aşamada üst yapının konumu gözetilerek planlanır. Simante tasarımda açı farkları dayanak üzerinden bir ölçüde telafi edilebildiği için konum toleransı daha geniştir; buna karşılık dayanak kenarının diş eti içinde ne kadar derinde kalacağı bu kez ayrı bir değerlendirme konusu hâline gelir.

Karar verilirken bölgenin estetik önemi, diş eti kalınlığı, üst yapının kaç üyeli olacağı, karşıt çenedeki durum ve kontrol dönemindeki izlem gereksinimi birlikte ele alınır. Aynı ağızda farklı bölgeler için farklı tasarımlar gündeme gelebilir. Burada sıralanan ölçütler bir tasarımın diğerinden iyi olduğunu göstermez; her biri belirli klinik koşullarda öne çıkan, başka koşullarda geri planda kalan özelliklerdir. Değerlendirme klinik muayene, radyolojik inceleme ve protetik planlamanın birlikte yürütülmesiyle yapılır. İmplant destekli üst yapının hareketli seçeneklerden nasıl ayrıldığı konusunda implant ile hareketli protez farkı sayfasına bakılabilir.